προς προβληματισμόν πρώτου post το ανάγνωσμα

Χρόνια Πολλά, Χριστός ανέστη! το πασχαλινό φαί ακόμα δεν το χω χωνέψει, όπως βέβαια δε μπορώ να χωνέψω το ότι στην Αγία Ειρήνη και γενικά στις εκκλησίες του Κέντρου δεν είχε ούτε ένα μπαμ, έτσι για το καλωσόρισες του Χριστού ξανά στον κόσμο μετά θάνατον. Τι Πάσχα να κάνεις χωρίς να ρίχνεις (όχι να ρίξεις, να ρίχνεις ).
Άσχετο, αλλά δε μπορώ να μην το πω. Όταν γίνω σαν κι αυτόν θα μπορώ πλέον να πεθάνω ήσυχος.
Φέτος δεν έχει post με ευχές και λοιπά, είμαι πλέον κάθετα αντίθετος σε τέτοιου είδους post (ωρίμασα ο δε πο(υ)στ ). Έχει όμως μία από τις συνιθισμένες απορίες του μικρού Νικόλα (γκουα) [το βιβλίο τα σπάει έχει απίστευτο γέλιο] που μαθαίνει τον κόσμο.

Κάθε χρόνο, όποιες μέρες της Mεγάλης Bδομάδας πάω εκκλησία, σκάω με το βιβλιαράκι μου σαν καλός νέρντουλας, από τη μία γιατί δεν ξέρω την ακολουθία πολύ καλά (μια φορά το χρόνο είναι που να τη θυμάσαι) από την άλλη γιατί έτσι παρακολουθώ καλύτερα το τι παίζει και τι λέγεται κάθε στιγμή. Και βέβαια έβρι γιαρ καταλήγω με ένα κάρο σελίδες τσακισμένες με σημεία που έχω απορία ή διαφωνία.

Λοιπόν ο φετινός προβληματισμός που κέρδισε στον χόουμ μέιντ αυτο-διαγωνισμό μου είναι ο παρακάτω.

Β ευαγγέλιο μεγάλης Πέμπτης, κατά Ιωάννην ιη’ (σουπερ-ελέυθερη μετάφραση):

Ο Ιησούς έχει πάει στον κήπο πέρα από το χείμαρρο των Κέδρων μαζί με τους μαθητές. Το μέρος αυτό το ήξερε ο Ιούδας γιατί είχαν ξαναπάει πολλές φορές εκεί όλοι μαζί. Πήρε λοιπόν ο Τζούντας τους Ρωμαίους στρατιώτες και τους οδήγησε εκεί, όπου ακολούθησε μια συνομιλία για το ποιος είναι ο Ιησούς και στη συνέχεια η σύλληψη.

Σε άλλο Ευαγγέλιο, δεν ενθυμούμαι που, ο Ιούδας δίνει ένα φιλί στο Τζίζους και καλά για να δείξει στους στρατιώτες ποιος είναι. Και στη συνέχεια η σύλληψη.

Οι απορίες (με αύξουσα σειρά σημαντικότητος):
1. αν όντως επαίχθη το φιλί (γιατί ο Ιωάννης δεν αναφέρει τίποτα σχετικό, απεναντίας λέει ότι οι στρατιώτες μίλησαν με το Χριστό για να συννενοηθούν και ο ίδος τους είπε ότι αυτόν ψάχνουν) τι νόημα είχε; ο Τζίζους ήταν φίρμα εκείνο τον καιρό, είχε κάνει πραγματικά μεγάλο ντόρο, τον ήξεραν και οι πέτρες. Επί 3 χρόνια γύρναγε στις περιοχές εκεί, οι Ρωμαίοι δε μπορεί να μην είχαν πάρει χαμπάρι, να μην το είχαν δει ποτέ. Και να μην τον ήξεραν, όποιον και να ρωτούσαν από το (εξαγριωμένο) πλήθος θα τους τον έδειχνε με χέρια και με πόδια.
2. Στην προηγούμενη λογική πάλι του ότι ο Ιησούς ήταν πασίγνωστος και, φυσικά, δεν κρυβόταν, δε μπορώ να κατανοήσω που συνίσταται η προδοσία. Δηλαδής ο Ιούδας τι ακριβώς έκανε; Οι Ρωμαίοι δε θα μπορούσαν να τον πιάσουν μέρα μεσημέρι εκεί που δίδασκε ας πούμε και να τον πάνε στον αρχιερέα; Εν τέλει, η προδοσία ποια ακριβώς είναι, αφού ο Ιούδας δεν έκανε τίποτα´ τα αργύρια (και το τόσο μπινελίκι που έχει φάει στους αιώνες) για ποια πράξη τα πήρε;

Σημείωση: φυσικά και κατανοώ την πνευματική σημασία του γεγονότος καθώς και την τραγική (για την ανθρώπινη ύπαρξη) ύπαρξη ενός προδότη, αλλά τελείως ορθολογιστικά και νιτσεϊκά δε μπορώ να συνδέσω τα γεγονότα.

ασχετο, αλλά δε μπορώ να μην το πω. Όταν γίνω σαν κι αυτόν θα μπορώ πλέον να πεθάνω ήσυχος.

H φωτογραφια “Via Crucis II – Gesù, tradito da Giuda, è arrestato” είναι του/της brtsergio με αδεια CC-by-nc-sa, αν και προβληματίστηκα πολύ (ναι πάλι) να βάλω αυτή.

ισορροπιστής

“

Ἐπειδή ἄδικον ἐψήφισας θάνατον κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, συμφωνήσας μετὰ τῶν φοβερῶν καὶ κακίστων Ἰουδαίων, λαβῶν παρ’ αὐτῶν δῶρα ὑπέρ τοῦ τοιούτου θανάτου, διά ταῦτα καγώ οὕτω κατὰ σοῦ διατάττω: Ἴνα ἔλθης πρός με δέσμιος τοῦ δοῦναι ἀπολογίαν περί τῆς ψυχῆς ἥν ἀναιτίως παρέδωκας εἰς θάνατον.
» Ἀλλ’ ὠ τῆς σῆς ἀνοησίας καὶ πωρώσεως, ὅτι ταῦτα καὶ τοσαῦτα σημεία καὶ θαύματα παρ’ αὐτοῦ γενόμενα θεωρήσαντες ἐτολμήσατε τοιοῦτον ἄνθρωπον ἀθῶον παραδοῦναι εἰς θάνατον. Τὶς δε σοι πεπωρωμένε καὶ βέβηλε καὶ πάσης φιλανθρωπίας ἀνάξιε δέδωκε τοιάυτην τόλμην καὶ ἐξουσίαν εἰς τοιοῦτο μέγα μισόθεον κίνημα, ἵνα συμφωνήσης, μετά τοῦ πονηροῦ Συνεδρίου καὶ διεφθαρμένου λαοῦ καὶ δώσης αὐτοῖς ἐξουσίαν τοῦ τοιούτου θανάτου;
» Διὰ γὰρ ταῦτα κρίσιν ἐπενεγκεῖν με δεῖ ταχέως, διότι οὔτε κἄν ἔγραψας πρῶτον εἰς ἐμέ περί τῆς ὑποθέσεως ταύτης διὰ νὰ λάβης καὶ τὸ εμόν θέλημα ἀλλ’ ὅτε ἐτέλεσας ὅσα καὶ ἠθέλησας τότε ἐμοί ἔγραψας, τὰ κακῶς τελεσθέντα. Ἀλλ’ ἰδού γράφεις μοι καὶ τήν ἀνοησίαν σου αὐτοθελήτως, λέγων μοι ὅτι καὶ ἀπό τούς θεούς οὕς ἠμεῖς λατρεύομεν, μείζονα τούτων ἔργα καὶ θαύματα παρ’ αυτοῦ τελούμενα εἶδες.
»Ὦ τοῦ φθόνου καὶ τῆς κακίας σας! Εἰ καὶ ὡς θεόν τοῦτον οὐκ ἐδέξασθε, κἄν ὡς ἰατρόν εἴχατε αὐτόν; Ἐγώ γὰρ ἐξ ἀκοῆς μόνον τούτον μαθῶν καὶ τοιαῦτα φοβερά καὶ ἐξαίσια σημεῖα καὶ θαύματα παρ’ αὐτοῦ γενόμενα ἀκούσας, κέκρικα τῷ νοὶ μή εἴναι αὐτόν ἄνθρωπον μόνον, ἀλλά καὶ θεόν. Τό γὰρ ἀναστῆσαι νεκρούς καὶ ὀφθαλμούς τυφλῶν ἀνοῖξαι καὶ δαίμονας ἐξ ἀνθρώπων διῶξαι καὶ παραλύτους ἀνορθῶσαι, ταῦτα θεός μόνον δύναται ποιῆσαι καὶ οὐδείς ἄνθρωπος.
»Τὶς γαρ ἄνθρωπος ἤκουσταί ποτε νεκρόν τετραήμερον ἐγεῖραι καὶ ὀφθαλμοῦς τυφλοῦ γεγενημένου ἀνοῖξαι;
»Ταύτα γὰρ οὐ μόνον ἐκ της επιστολής σου ἔμαθον, ἀλλά πολλῶ μάλλον ἐκ μιᾶς γυναικός, ἥτις πρό τινων ἡμερῶν ἐνταῦθα ἐλθοῦσα εἰπέ μοι ταῦτα μετ’ ἀκριβείας κατήγετο δε αὔτη ἐκ τῶν ὁρίων Μαγδαλᾶ, Μαρία καλουμένη, μαθήτρια καὶ αὔτη λέγουσα εἴναι τοῦ Ἰησοῦ, ἡ ὁποία μεμαρτύρηκε διηγησόμενη ἐνώπιον τοῦ πλήθους τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γεγονότα καὶ τὰ περί σοῦ καὶ ἄλλα πολλά καὶ ὅτι ἐξέβαλε καὶ ἐξ αὐτῆς ἑπτά δαιμόνια λόγῳ μόνῳ. Διά ταῦτα λοιπόν οὐ δύναμαι παραβλέψαι ταύτην την ἀδικίαν […]

Το παραπάνω αποτελεί τμήμα της επιστολής που έστειλε ο Καίσαρας Τιβέριος στον Πόντιο Πιλάτο, λίγο μετά τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού.
Η συνέχεια είναι η εξής. Στέλνει ο Σίζαρ δύναμη 2000 ανδρών με επικεφαλής το Ραχαάβ, οι οποίοι και συλλαμβάνουν τον Πιλάτο, καθώς και τον Άννα και τον Καϊάφα και τους οδηγούν στη Ρώμη. Εκεί, χωρίς ανακρίσεις και με συνοπτικές διαδικασίες (όπως κάνουμε στο Ελλάντα για κάποιους που μαζεύουμε από διάφορα τζέρτζελα) μετά από λίγες μέρες σε απομόνωση, ο ίδιος ο αυτοκράτορας εκτέλεσε τον Πιλάτο.

Καταρχάς μερικές προφανείς παρατηρήσεις – επισημάνσεις:
• Πέρα από το γεγονός ότι ο Τιβέριος περνά γενεές δεκατέσσερις τον Πιλάτο για τη μαλακία που έκανε, τόσο εξοργίσθηκε με το όλο γεγονός που έφτασε σε σημείο να τον εκτελέσει (δε νομίζω ότι ως Ρωμαίος αυτοκράτορας θα κώλωνε κάπου, για χαβαλέ τον είχε τον Πιλάτο, αλλά μόνο το γεγονός ότι ασχολήθηκε δείχνει κάτι για το ιδιαίτερο της περίστασης).
• Η επιστολή δεν έχει τον τύπο του “κραξίματος” προϊσταμένου προς υφιστάμενο σε φάση “γιατί δε με ρώταγες ρε;” αλλά έχει ένα χαρακτήρα “πας καλά ρε; δεν έβλεπες μπροστά σου; ” ή εναλλακτικά “τόσο λαμόγιο είσαι; ” .

Πρώτη σκέψη αφού διάβασα την επιστολή ήταν πως, τελικά, ἔστι δίκης ὁφθαλμός ὅς τὰ πάνθ’ ὁρᾶ. Οι άνθρωποι οι οποίοι εν πολλοίς θα μπορούσαν να αποτρέψουν τα όσα έγιναν στο Χριστό, θανατώθηκαν. Είναι και δεν είναι έτσι. Η γενικότερη αίσθηση που έχουμε για το σύμπαν, παρότι τείνει πάντοτε προς καταστάσεις μεγαλύτερης εντροπίας, είναι πως το διακατέχει μια ισορροπία. Και εν τέλει εκεί βασίζεται και ολόκληρη η φιλοσοφία του «καλού» και του «κακού» που ενυπάρχει σε κάθε άνθρωπο, αν και πολλές φορές εκφράζεται αρκούντως λανθασμένα. Τα πάντα στο Σύμπαν είναι ισορροπημένα, ποτέ η ζυγαριά δεν παλατζάρει προς κάποια μεριά. Το ίδιο έπρεπε να συμβεί και με την περίπτωση του Χριστού. Ναι ήταν Θεός, ναι ενανθρωπίστηκε για τη σωτηρία του ανθρώπου, θα μπορούσε να πει κανείς πως «όλα ήταν μέσα στο κόλπο» ακόμα και αυτή η στάση του Πιλάτου. Όμως με κάποιο τρόπο έπρεπε (τουλάχιστο για τα ανθρώπινα μέτρα) να επανέλθει η ζυγαριά, κάαααπως να εξισορροπηθεί η «ανθρωπίνως» υπέρμετρη αδικία στο πρόσωπο του Χριστού.
Και κάτι ακόμα:
ο Πιλάτος είναι ίσως από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες που διαδραμάτισαν κάποιο ρόλο στο θείο δράμα. Ακόμα και αυτό το τέλος του δε μας λέει τίποτα για την πνευματική κατάληξή του. Πρόκληση αλλά και κάργα ενδιαφέρον, πως στην ορθοδοξία δεν ξέρουμε για κανένα μα κανένα (εκτός από το γνωστό ληστή) αν θα μπει ή όχι στον Παράδεισο, αν τελικά πίστεψε/μετανόησε αν, αν, αν… Μπορεί ο Πιλάτος ήδη να την έχει αράξει σε κάποια γωνιά του Παραδείσου…

______
την επιστολή τη βρήκα στο τεύχος 9ο του περιοδικού του Συλλόγου Συμπαραστάσεως Κρατουμένων “Ο Ονήσιμος”

H φωτογραφια “VIII – La Justice” (πάνω) ειναι του pietroizzo με αδεια CC-by-nc-sa
H φωτογραφια “Ladder to Heaven” (κάτω) ειναι του jimforest με αδεια CC-by-nc-nd

Господи Иисусе Христе, Сыне Божий, помилуй мя грешного…

Καταπληκτική, απίστευτη, υπεργαμάτη ταινία. Πάντως εμένα με συγκίνησε

Ο λόγος για το Остров (το Νησί) ,official site (στα ρώσικα όμως). Μια ταινία που προσδιορίζει πραγματικά το μοναχισμό μέσα από την ιστορία ενός ανθρώπου συντετριμμένου από το πλήθος και το βάθος των αμαρτιών του, του οποίου η συμεπριφορά τείνει προς αυτή των δια Χριστών σαλών μοναχών.

Μια πολύ δυνατή ιστορία, με πολύ βάθος και νόημα, όχι μόνο από ορθόδοξης σκοπιάς (η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα ορθόδοξο μοναστήρι στη Λευκή Θάλασσα της Ρωσίας). Σκηνοθετικά πάρα πολύ καλή (βλ. Павел Лунгин), ο πρωταγωνιστής δείχνει να βιώνει ουσιαστικά το ρόλο που παίζει (βλ. Пётр Николаевич Мамонов) και και και…

Άψογη ταινία, την προτείνω ανεπιφύλακτα, αν και όποιος δεν έχει πάει ποτέ σε μοναστήρι ίσως να βαρεθεί.
Μαζί με όλες τις άλλες σκέψεις που μου προκάλεσε, ξαναθυμήθηκα ότι έχω κάπου (εδώ) ένα απόσπασμα από το βιβλίο “Ελευθερία του Ήθους” του Χρήστου Γιανναρά, το οποίο αναφέρεται στους “δια Χριστόν σαλούς” μοναχούς και είναι άκρως κατατοπιστικό σε ένα μάλλον πολύ παράξενο θέμα.
______
* ο τίτλος είναι η “ευχή” (όπως λένε στο Άγιον Όρος),στα ρώσικα.

H φωτογραφια “monk” ειναι του ART-Ko με αδεια CC-by-nc-sa.

Επιτέλους!

Επιτέλους ένας άνθρωπος, ένας κληρικός που τολμά να μιλά ανοιχτά και σωστά:

Συνέντευξη του π. Φιλόθεου Φάρου στην Καθημερινή 06/04/2008

Μερικά quotes έτσι για μια γεύση:

“

…φορτωνόμαστε όλα αυτά τα χρυσά και έχουμε και την απόλυτη εξουσία στην ψυχή των ανθρώπων. Είναι ανατριχιαστικά πράγματα αν σκεφτείτε ότι γίνονται στο όνομα του Χριστού που περπατούσε ξυπόλητος και δεν είχε πού την κεφαλήν κλίναι.

Κοιτάξτε, εμείς οι κληρικοί στο μεγάλο μας ποσοστό εσωτερικά είμαστε τενεκέδες ξεγάνωτοι. Και προσπαθούμε να καλύψουμε την αίσθηση της εσωτερικής μας ανεπάρκειας. Γιατί πολλοί από εμάς, αν μας βγάλετε τα γένια και τα ράσα, δεν είμαστε τίποτα. Θα ήμασταν σκέτα μηδενικά. Ομως με αυτά τα συμπράγαλα που φοράμε αποκτάμε κύρος, μπορούμε να καθορίζουμε τις ζωές των άλλων, κρέμονται οι άλλοι από το στόμα μας, αποκτάμε εξουσία. Και έτσι νομίζουμε ότι θα αυξήσουμε την αυτοεκτίμησή μας. Κούνια που μας κούναγε.

Η Πολιτεία ορθώς πράττει και προωθεί το Σύμφωνο. Το ερώτημα όμως είναι αν η Ελλάδα είναι μια κοινοβουλευτική δημοκρατία ή μια θεοκρατία τύπου «Χομεϊνί».

Προσεγγίζουμε την πίστη σαν ένα καταναλωτικό αγαθό. Εχουμε από αυτό, από εκείνο, τα έχουμε όλα και λέμε άντε τώρα να εξασφαλίσουμε και ένα οικοπεδάκι στον παράδεισο».

Ο Θεός είναι νεκρός. Τον έχουμε σκοτώσει και είμαστε ορφανοί».

Ανοιχτά, ωμά, χρίς προκαταλήψεις και χωρίς να υπερασπίζεται κανέναν. Πρόσφατα τον ανακάλυψα (είχα ακούσει γι’ αυτόν αλλά δεν είχα διαβάσει/δει τίποτα σοβαρά). Εννοείται πως όλα τα παραπάνω, αν και μοιάζουν πολύ κατακριτικά έχει νόημα να κατανοήσει κανείς ότι δεν είναι “χώσιμο” με τη στενή έννοια, παρά κριτική εξ αγάπης προερχόμενη.

H φωτογραφια “Molotov Priest” ειναι του/της Trois Têtes (TT) με αδεια CC-by-nc

Ἀναστάσεως ἡμέρα…

Η ανάσταση του Χριστού δεν είναι μια αξιωματική «αλήθεια» που «οφείλει» κανείς να τη δεχθεί ευνουχίζοντας τη νοημοσύνη και την κρίση του. Είναι μια πρόταση «νοήματος» (αιτίας και σκοπού) της ύπαρξης, του κόσμου, της Ιστορίας.

(X. Γιανναράς)

Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός, οὐρανός τε καὶ γῆ καὶ τὰ καταχθόνια˙
ἑορταζέτω γοῦν πᾶσα κτίσις τὴν ἔγερσιν Χριστοῦ, ἐν ᾧ ἐστερέωται.

Βασικά, πάλι καλά που υπάρχει και αυτό γιατί αλλιώς την είχαμε κάτσει. Η ανάσταση κατέχει μοναδική θέση στην ορθόδοξη (και όχι μόνο) πίστη. Αν το καλοσκεφτείς, πολλοί, πάρα πολλοί άνθρωποι βασίζουν τη ζωή τους στην ανάσταση και ας μην το ξέρουν:P.
Για κάποιον είναι…
…ευκαιρία να γιορτάσει
…το σύμβολο της ελπίδας, απόδειξη και τεκμήριο της μη θνητότητάς του
…θεμέλιο της πίστης του
…ευχαρίστηση (ο πυρομανής)
…παιχνίδι με τη λαμπάδα για μια ώρα (είδα ένα τέτοιο σπόρο, κόντεψε να κάψει την εκκλησία )
όπως και να το δεις είναι χαρμόσυνη γιορτή
Και ΝΑΙ η ανάσταση είναι και στο αρνί (βασικά κοκορέτσι ftw), στο αυγό, στις φωτοβολίδες (:D), στον όρθρο, στην καμπάνα, στο μιλφειγ !

Ένα σχετικό, πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Χρήστου Γιανναρά βρίσκεται εδώ.
Χριστός Ανέστη!
          
Τα παραπάνω μπερδεύουν το γεγονός της Ανάστασης με τη μέρα και τη γιορτή του Πάσχα, αλλά αυτό γίνεται συνειδητά

Εσπέρας προκείμενον

Αν παρακολουθήσεις καθόλου τις ακολουθίες αυτών των ημερών πιστεύω πως έχουν κάποια αρκετά αξιοσημείωτα πράγματα.
Πρώτο, είναι η μνεία της Παναγίας στις ακολουθίες (Μ. Πέμπτη- Μ. Παρασκευή). Θεοτοκίον εδώ, θεοτοκίον εκεί, θεοτοκίον παραπέρα. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους ύμνους που αναφέρονται στο θρήνο της Παναγίας για το “θάνατο” του υιού της, αλλά και σε αυτούς που είναι δοξολογικοί ή παρακλητικοί προς την Παναγία. Δεν είμαι ειδικός να πω για ποιο λόγο γίνεται, το θεωρώ ωστόσο ενδεικτικό της θέσης και της “σημασίας” που δίνει η ορθόδοξη λατρεία στην Παναγια, όχι μόνο ως μητέρα του Θεού αλλά και σαν πρόσωπο ξεχωριστό, ως “τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ” .

Πάσα ἡ κτίσης ἠλλοιοῦτο φόβῳ, θεωροῦσά σε ἐν σταυρῷ κρεμάμενον, Χριστέ

Το δεύτερο είναι μια απορία μου: Άπειρες προφητείες ακούμε αυτές τις μέρες, πολλές από τις οποίες είναι φαινομενικά άσχετες με το Πάθος του Χριστού και γενικά (σε μένα τουλάχιστο) μοιάζουν κάπως παράταιρες. Ρε θεολόγε, για βοήθα…

H εικόνα είναι φωτογραφία του jimforest με αδεια CC-by-nc-nd